Несие дәптерінің үлгісі
Несие дәптерінің үлгісі — әр клиентке жеке бет ашылатын және сол бетте әр жолға тек бір қозғалыс жазылатын алты бағанды кесте: күні, сипаттамасы, несие сомасы, төлем сомасы, қалған қалдық және уәде етілген төлем күні. Қалған қалдық әр жолда қайта есептеледі — алдыңғы қалдыққа жаңа несие қосылады, жасалған төлем алынады; соңғы жолдағы сан — сол клиенттің ағымдағы қарызы.
Соңғы жаңарту: 2026 жылғы 16 қыркүйек
Клиент беті қалай көрінеді?
Төмендегі үлгі — бір дүкеншінің бір клиентке арнап жүргізген дәптер беті. Беттің басында клиенттің аты мен телефоны бір рет жазылады; астындағы әр жол — бір сауда немесе бір төлем.
Клиент: Ахмет Йылмаз · Телефон: 05xx xxx xx xx · Лимит: 1.500 ₺
| Күні | Сипаттама | Несие (₺) | Төлем (₺) | Қалдық (₺) | Уәде етілген |
|---|---|---|---|---|---|
| 01.09.2026 | Ауыстыру (тамыздан қалған) | 450,00 | — | 450,00 | — |
| 03.09.2026 | Нан, сүт, шай | 310,00 | — | 760,00 | 15.09.2026 |
| 07.09.2026 | Қолма-қол төлем | — | 500,00 | 260,00 | — |
| 10.09.2026 | Кір жуғыш ұнтақ, майлық | 185,50 | — | 445,50 | 25.09.2026 |
| 14.09.2026 | Ет, тауық | 620,00 | — | 1.065,50 | 25.09.2026 |
| 16.09.2026 | Аударым | — | 400,00 | 665,50 | — |
Беттің жиынтығы: несие 1.565,50 ₺ (ауыстыруды қоса), төлем 900,00 ₺, қалған 665,50 ₺. Лимит 1.500 ₺ болғандықтан әлі де несие беруге болады; 14 қыркүйектегі сауданан кейін қалдық 1.065,50 ₺-ға дейін көтерілген еді және лимитке 434,50 ₺ қалған болатын.
Бағандарға не жазылады?
| Баған | Не жазылады | Түсіп қалса не болады |
|---|---|---|
| Күні | Қозғалыс болған күн — кешке жинап емес, сол күні | Реті бұзылады, қай қарыздың қашан туғаны белгісіз болады |
| Сипаттама | Алынған тауарлар немесе төлем түрі (қолма-қол, аударым, карта) | «Мен не алып едім?» деген дау шығады |
| Несие | Сол сауданың сомасы, тиынына дейін | Дөңгелектелген тиындар ай соңында жиынтықты сәйкестендірмейді |
| Төлем | Алынған ақша; бөліп төлем де сол күні жазылады | Клиент төледім дейді, сіз төленбеді деп ойлайсыз |
| Қалдық | Алдыңғы қалдық + несие − төлем | Ағымдағы қарызды көру үшін бүкіл бетті қосуыңыз керек |
| Уәде етілген | Клиент төлем үшін айтқан күн | Кешіккен алынатын қарызды «кешікті» деп бөліп ала алмайсыз |
Дәптердің бүтіні: клиенттер қорытындысы
Жеке беттер «бұл клиент қанша қарыз» деген сұраққа жауап береді. «Қайтарылмай жүрген жалпы ақшам қанша» деген сұраққа жауап беру үшін дәптердің алдына қорытынды бет қойып, аптасына бір рет жаңартыңыз. 2026 жылғы 16 қыркүйектегі жағдай бойынша үлгі қорытынды:
| Клиент | Қалдық (₺) | Уәде етілген күн | Күйі |
|---|---|---|---|
| Ахмет Йылмаз | 665,50 | 25.09.2026 | Мерзімі әлі келмеген |
| Зейнеп Демир | 1.240,00 | 05.09.2026 | 11 күн кешікті |
| Хасан Кош | 380,00 | 20.09.2026 | Мерзімі әлі келмеген |
| Мехмет Арслан | 0,00 | — | 12.09.2026 күні жабылды |
| Жиыны | 2.285,50 | — | Кешіккені: 1.240,00 ₺ |
Бұл қорытындының бір ғана міндеті — мына екі санды көз алдыңызда ұстау: қайтарылмай жүрген жалпы сома және оның қаншасының мерзімі өткені. Екінші сан өсіп жатса, мәселе дәптерде емес, төлем өндіру әдетіңізде екенін білдіреді.
Несие дәптерін жабу
«Жабу» екі түрлі істі білдіреді және шатастырылады.
Клиенттің шотын жабу: қалған қалдық нөлге түскенше төлем алынады, соңғы жолға төлем жазылады және қалдық 0,00 болып көрінеді. Беттің астына күні бар «жабылды» ескертпесін қалдырыңыз. Жоғарыдағы қорытындыда Мехмет Арслан осы күйде. Бетті жыртпаңыз — жабылған шоттың тарихы, сол клиент қайта несие сұраған кезде төлем әдетін көрсететін жалғыз жазба.
Дәптерді кезең соңында жабу: ай немесе жыл соңында әр беттің жиынтығы алынады, қалған қалдықтар қорытынды бетке жазылады және жаңа дәптерге ауыстыру ретінде бір жолмен көшіріледі — үлгі беттегі 01.09.2026 күніндегі 450,00 ₺ жол дәл осы. Ескі дәптерді сақтаңыз; алынатын қарыз дауында сіздің дәлеліңіз сол.
Үлгіні толтырғандағы үш жиі қате
Қалдық бағанын бос қалдыру. Тек несие мен төлем жазылған дәптерде ағымдағы қарызды көру үшін әр жолы бетті басынан қосуыңыз керек; бірнеше айдан кейін ешкім қоспайды. Төлемнің қай қарызға жатқанын жазбау. Басқаша келісілмесе, төлем ең ескі қарыздан алынады, бірақ клиент нақты бір сауда үшін төлеп жатса, мұны сипаттамаға жазыңыз. Уәде етілген күнді бос қалдыру. Күні жоқ алынатын қарыздың кешіккенін айта алмайсыз; бұл — бақылауға келмейтін жалғыз алынатын қарыз түрі.
Дәл осы үлгіні Excel-де немесе қолданбада жүргізу
Жоғарыдағы алты баған Excel-ге сол күйінде көшеді; қалдық бағанын формулаға байлағанда әр жол өздігінен есептеледі. Дайын файл керек болса, тегін несие дәптері Excel үлгісін жүктей аласыз: қалған қалдық, төленген сома және кешігу күндерінің саны формуламен есептеледі.
Есеп айырысу дәптері: Қарыздар қолданбасында бұл беттің баламасы — клиент картасы: әрбір қозғалыс күнімен тізіледі, қалған қалдық автоматты түрде есептеледі, ал мерзімі өткен шоттар басты экранның ең үстінде тұрады. Қай жазба қай жаққа жазылатынын білгіңіз келсе, ағымдағы шот деген не бетінде, төлем жолы мүлде келмеген жағдайда не істеу керектігін несие қарызын қалай өндіруге болады бетінде, ал кәсіпорындарға сатуда лимит пен мерзімді қалай келісуге болатынын ашық шот деген не бетінде жаздық. Дәптерді қалай жүргізу керектігін, қандай әдеттер қарызды тезірек өндіруге көмектесетінін және лимитті қалай қою керектігін қарыз дәптерін қалай жүргізу керек нұсқаулығынан таба аласыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қарыз дәптерінің үлгісін қалай толтыруға болады?
Әр клиентке дәптерден бөлек бет ашыңыз да, сол беттің әр жолына тек бір қозғалыс жазыңыз: күні, сипаттамасы, қарыз сомасы, төлем сомасы және қалған қалдық. Қалған қалдық әр жолда қайта есептеледі — алдыңғы жолдың қалдығына жаңа қарыз қосылады, жасалған төлем алынып тасталады.
Қарыз дәптерінде қандай бағандар болуы керек?
Алты баған жеткілікті: күні, сипаттамасы (не алынды немесе төлем түрі), қарыз сомасы, төлем сомасы, қалған қалдық және уәде етілген төлем күні. Клиенттің аты мен телефоны беттің басында бір рет жазылады, әр жолда қайталанбайды.
Төлем қай қарыздан алынады?
Басқаша келісілмесе, ең ескі қарыздан. Клиент «өткен аптадағы ет ақысын төлеп жатырмын» десе, мұны сипаттамаға жазыңыз; жазбасаңыз, қай сатып алудың жабылғаны бірнеше айдан кейін дауға айналады.
Қарыз дәптерін жабу деген не?
Екі мағынада қолданылады. Клиенттің шотын жабу — қалған қалдықты нөлге келтіріп, бетке күні қойылған «жабылды» белгісін жазу. Ал дәптерді жабу — кезең соңында қорытындыны шығарып, қалған қалдықтарды жаңа дәптерге аударым ретінде көшіру.
Аударым деген не, оны қалай жазады?
Аударым — алдыңғы кезеңнен қалған қарыз, ол жаңа беттің бірінші жолына жазылады. Өткен қозғалыстарды біртіндеп көшірудің қажеті жоқ; бір жолға жалпы қалған сома жазу жеткілікті.
Дәптерге жазғанда соманы дөңгелектеу керек пе?
Жоқ. Тиыны қалдырылған әр жол ай соңында жиынтықтың сәйкес келмеуіне және клиентпен сан таластыруға әкеледі. Тиынды да жазыңыз; ұсақ қалдықты кешіру құқығы төлем алу сәтінде сізде қалсын.
Қағаз дәптердің орнына не қолдануға болады?
Дәл сондай бағандар құрылымын Excel-де немесе қарыз есебін жүргізетін қолданбада жүргізуге болады. Екеуінің айырмашылығы мынада: Excel-де қалған қалдықты формула есептейді, бірақ кешігуді өзіңіз қадағалайсыз; қолданбада мерзімі өткен шоттар тізімнің басына өздігінен шығады.
Дәптер бетінің қолданбадағы баламасы
Қалған қалдықты өзіңіз қоспаңыз
Қозғалысты жазыңыз; қалған қарыз, мерзімі өткендер және көшеде қалған жалпы ақшаңыз өздігінен есептеледі.