Несие дәптерінің үлгісі

Несие дәптерінің үлгісі — әр клиентке жеке бет ашылатын және сол бетте әр жолға тек бір қозғалыс жазылатын алты бағанды кесте: күні, сипаттамасы, несие сомасы, төлем сомасы, қалған қалдық және уәде етілген төлем күні. Қалған қалдық әр жолда қайта есептеледі — алдыңғы қалдыққа жаңа несие қосылады, жасалған төлем алынады; соңғы жолдағы сан — сол клиенттің ағымдағы қарызы.

Соңғы жаңарту: 2026 жылғы 18 қазан

Клиент беті қалай көрінеді?

Төмендегі үлгі — бір дүкеншінің бір клиентке арнап жүргізген дәптер беті. Беттің басында клиенттің аты мен телефоны бір рет жазылады; астындағы әр жол — бір сауда немесе бір төлем.

Клиент: Ахмет Йылмаз · Телефон: 05xx xxx xx xx · Лимит: 1.500 ₺

КүніСипаттамаНесие (₺)Төлем (₺)Қалдық (₺)Уәде етілген
01.09.2026Ауыстыру (тамыздан қалған)450,00—450,00—
03.09.2026Нан, сүт, шай310,00—760,0015.09.2026
07.09.2026Қолма-қол төлем—500,00260,00—
10.09.2026Кір жуғыш ұнтақ, майлық185,50—445,5025.09.2026
14.09.2026Ет, тауық620,00—1.065,5025.09.2026
16.09.2026Аударым—400,00665,50—

Беттің жиынтығы: несие 1.565,50 ₺ (ауыстыруды қоса), төлем 900,00 ₺, қалған 665,50 ₺. Лимит 1.500 ₺ болғандықтан әлі де несие беруге болады; 14 қыркүйектегі сауданан кейін қалдық 1.065,50 ₺-ға дейін көтерілген еді және лимитке 434,50 ₺ қалған болатын.

Бағандарға не жазылады?

БағанНе жазыладыТүсіп қалса не болады
КүніҚозғалыс болған күн — кешке жинап емес, сол күніРеті бұзылады, қай қарыздың қашан туғаны белгісіз болады
СипаттамаАлынған тауарлар немесе төлем түрі (қолма-қол, аударым, карта)«Мен не алып едім?» деген дау шығады
НесиеСол сауданың сомасы, тиынына дейінДөңгелектелген тиындар ай соңында жиынтықты сәйкестендірмейді
ТөлемАлынған ақша; бөліп төлем де сол күні жазыладыКлиент төледім дейді, сіз төленбеді деп ойлайсыз
ҚалдықАлдыңғы қалдық + несие − төлемАғымдағы қарызды көру үшін бүкіл бетті қосуыңыз керек
Уәде етілгенКлиент төлем үшін айтқан күнКешіккен алынатын қарызды «кешікті» деп бөліп ала алмайсыз

Дәптердің бүтіні: клиенттер қорытындысы

Жеке беттер «бұл клиент қанша қарыз» деген сұраққа жауап береді. «Қайтарылмай жүрген жалпы ақшам қанша» деген сұраққа жауап беру үшін дәптердің алдына қорытынды бет қойып, аптасына бір рет жаңартыңыз. 2026 жылғы 16 қыркүйектегі жағдай бойынша үлгі қорытынды:

КлиентҚалдық (₺)Уәде етілген күнКүйі
Ахмет Йылмаз665,5025.09.2026Мерзімі әлі келмеген
Зейнеп Демир1.240,0005.09.202611 күн кешікті
Хасан Кош380,0020.09.2026Мерзімі әлі келмеген
Мехмет Арслан0,00—12.09.2026 күні жабылды
Жиыны2.285,50—Кешіккені: 1.240,00 ₺

Бұл қорытындының бір ғана міндеті — мына екі санды көз алдыңызда ұстау: қайтарылмай жүрген жалпы сома және оның қаншасының мерзімі өткені. Екінші сан өсіп жатса, мәселе дәптерде емес, төлем өндіру әдетіңізде екенін білдіреді.

Несие дәптерін жабу

«Жабу» екі түрлі істі білдіреді және шатастырылады.

Клиенттің шотын жабу: қалған қалдық нөлге түскенше төлем алынады, соңғы жолға төлем жазылады және қалдық 0,00 болып көрінеді. Беттің астына күні бар «жабылды» ескертпесін қалдырыңыз. Жоғарыдағы қорытындыда Мехмет Арслан осы күйде. Бетті жыртпаңыз — жабылған шоттың тарихы, сол клиент қайта несие сұраған кезде төлем әдетін көрсететін жалғыз жазба.

Дәптерді кезең соңында жабу: ай немесе жыл соңында әр беттің жиынтығы алынады, қалған қалдықтар қорытынды бетке жазылады және жаңа дәптерге ауыстыру ретінде бір жолмен көшіріледі — үлгі беттегі 01.09.2026 күніндегі 450,00 ₺ жол дәл осы. Ескі дәптерді сақтаңыз; алынатын қарыз дауында сіздің дәлеліңіз сол.

Үлгіні толтырғандағы үш жиі қате

Қалдық бағанын бос қалдыру. Тек несие мен төлем жазылған дәптерде ағымдағы қарызды көру үшін әр жолы бетті басынан қосуыңыз керек; бірнеше айдан кейін ешкім қоспайды. Төлемнің қай қарызға жатқанын жазбау. Басқаша келісілмесе, төлем ең ескі қарыздан алынады, бірақ клиент нақты бір сауда үшін төлеп жатса, мұны сипаттамаға жазыңыз. Уәде етілген күнді бос қалдыру. Күні жоқ алынатын қарыздың кешіккенін айта алмайсыз; бұл — бақылауға келмейтін жалғыз алынатын қарыз түрі.

Дәл осы үлгіні Excel-де немесе қолданбада жүргізу

Жоғарыдағы алты баған Excel-ге сол күйінде көшеді; қалдық бағанын формулаға байлағанда әр жол өздігінен есептеледі. Дайын файл керек болса, тегін несие дәптері Excel үлгісін жүктей аласыз: қалған қалдық, төленген сома және кешігу күндерінің саны формуламен есептеледі.

Есеп айырысу дәптерінде бұл беттің баламасы — шот үзіндісі: әр операция күнімен тізіледі, әр жолдың жанында сол сәттегі баланс жазылады (жоғарыдағы «Қалдық» бағаны) және мерзімі жақындаған түсімдер Мерзімі жақындағандар тізімінде жиналады. Несиеге сату Дебет, төлем Кредит болып жазылады; аударылған қалдық жолының баламасы — клиентті қосқанда енгізілген Бастапқы баланс. Қай жазбаның қай жаққа жазылатынын білгіңіз келсе, контрагент шоты деген не, төлем жолы мүлде келмесе не істеу керегін қарызды қалай өндіру керек, бизнеске сатуда лимит пен мерзімді қалай талқылау керегін ашық шот деген не бетінде түсіндірдік. Дәптерді қалай жүргізу керегін, қандай әдеттер төлем жинауды жылдамдататынын және лимитті қалай қою керегін қарыз дәптерін қалай жүргізу керек нұсқаулығынан таба аласыз.

Жиі қойылатын сұрақтар

Қарыз дәптерінің үлгісін қалай толтыруға болады?

Әр клиентке дәптерден бөлек бет ашыңыз да, сол беттің әр жолына тек бір қозғалыс жазыңыз: күні, сипаттамасы, қарыз сомасы, төлем сомасы және қалған қалдық. Қалған қалдық әр жолда қайта есептеледі — алдыңғы жолдың қалдығына жаңа қарыз қосылады, жасалған төлем алынып тасталады.

Қарыз дәптерінде қандай бағандар болуы керек?

Алты баған жеткілікті: күні, сипаттамасы (не алынды немесе төлем түрі), қарыз сомасы, төлем сомасы, қалған қалдық және уәде етілген төлем күні. Клиенттің аты мен телефоны беттің басында бір рет жазылады, әр жолда қайталанбайды.

Төлем қай қарыздан алынады?

Басқаша келісілмесе, ең ескі қарыздан. Клиент «өткен аптадағы ет ақысын төлеп жатырмын» десе, мұны сипаттамаға жазыңыз; жазбасаңыз, қай сатып алудың жабылғаны бірнеше айдан кейін дауға айналады.

Қарыз дәптерін жабу деген не?

Екі мағынада қолданылады. Клиенттің шотын жабу — қалған қалдықты нөлге келтіріп, бетке күні қойылған «жабылды» белгісін жазу. Ал дәптерді жабу — кезең соңында қорытындыны шығарып, қалған қалдықтарды жаңа дәптерге аударым ретінде көшіру.

Аударым деген не, оны қалай жазады?

Аударым — алдыңғы кезеңнен қалған қарыз, ол жаңа беттің бірінші жолына жазылады. Өткен қозғалыстарды біртіндеп көшірудің қажеті жоқ; бір жолға жалпы қалған сома жазу жеткілікті.

Дәптерге жазғанда соманы дөңгелектеу керек пе?

Жоқ. Тиыны қалдырылған әр жол ай соңында жиынтықтың сәйкес келмеуіне және клиентпен сан таластыруға әкеледі. Тиынды да жазыңыз; ұсақ қалдықты кешіру құқығы төлем алу сәтінде сізде қалсын.

Қағаз дәптердің орнына не қолдануға болады?

Дәл осындай баған құрылымын Excel-де немесе Есеп айырысу дәптері сияқты қосымшада жүргізуге болады. Екеуінің айырмасы мынау: Excel-де қалған балансты формула есептейді, бірақ мерзімді өзіңіз қадағалайсыз; қосымшада баланс әр жолда өздігінен жылжиды, мерзімі жақындаған түсімдер бөлек тізімде жиналады.

Дәптер бетінің қолданбадағы баламасы

Басты бет: Жалпы дебет, Жалпы кредит және Таза баланс бір қарағаннан көрінеді; барлық бөлім бір түртумен ашылады
Басты бет: Жалпы дебет, Жалпы кредит және Таза баланс бір қарағаннан көрінеді; барлық бөлім бір түртумен ашылады
Контрагент операциясы: Дебет немесе Кредит таңдап, соманы жазыңыз; Шот-фактура, Қолма-қол, Аударым, Несие картасы, Чек немесе Вексель
Контрагент операциясы: Дебет немесе Кредит таңдап, соманы жазыңыз; Шот-фактура, Қолма-қол, Аударым, Несие картасы, Чек немесе Вексель
Контрагенттер тізімі: клиенттер мен жеткізушілер бір тізімде; Борышкерлер және Кредиторлар сүзгісі
Контрагенттер тізімі: клиенттер мен жеткізушілер бір тізімде; Борышкерлер және Кредиторлар сүзгісі
Контрагент картасы: таза баланс және соңғы операциялар; Үзінді, WhatsApp, Қоңырау және SMS — бір түртумен
Контрагент картасы: таза баланс және соңғы операциялар; Үзінді, WhatsApp, Қоңырау және SMS — бір түртумен

Қалған қалдықты өзіңіз қоспаңыз

Операцияны жазыңыз; қалған қарыз, мерзімі жақындағандар және сыртта қалған жалпы ақшаңыз Есеп айырысу дәптерінде өздігінен есептелсін.