Nisyə dəftəri nümunəsi
Nisyə dəftəri nümunəsi hər müştəriyə ayrı səhifə açılan və o səhifədə hər sətrə tək bir əməliyyatın yazıldığı altı sütunlu cədvəldir: tarix, qeyd, nisyə məbləği, ödəniş məbləği, qalan qalıq və vəd edilən ödəmə tarixi. Qalan qalıq hər sətirdə yenidən hesablanır — əvvəlki qalığa yeni nisyə əlavə edilir, edilən ödəniş çıxılır; son sətirdəki rəqəm həmin müştərinin cari borcudur.
Son yenilənmə: 16 sentyabr 2026
Bir müştəri səhifəsi necə görünür?
Aşağıdakı nümunə bir ərzaq dükanının tək bir müştəri üçün apardığı dəftər səhifəsidir. Səhifənin başında müştərinin adı və telefonu bir dəfə yazılır; altındakı hər sətir tək bir alış-veriş və ya tək bir ödənişdir.
Müştəri: Ahmet Yılmaz · Telefon: 05xx xxx xx xx · Limit: 1.500 ₺
| Tarix | Qeyd | Nisyə (₺) | Ödəniş (₺) | Qalıq (₺) | Vəd edilən |
|---|---|---|---|---|---|
| 01.09.2026 | Keçid qalığı (avqustdan qalan) | 450,00 | — | 450,00 | — |
| 03.09.2026 | Çörək, süd, çay | 310,00 | — | 760,00 | 15.09.2026 |
| 07.09.2026 | Nağd ödəniş | — | 500,00 | 260,00 | — |
| 10.09.2026 | Yuyucu vasitə, salfet | 185,50 | — | 445,50 | 25.09.2026 |
| 14.09.2026 | Ət, toyuq | 620,00 | — | 1.065,50 | 25.09.2026 |
| 16.09.2026 | Köçürmə | — | 400,00 | 665,50 | — |
Səhifənin cəmi: nisyə 1.565,50 ₺ (keçid qalığı daxil), ödəniş 900,00 ₺, qalıq 665,50 ₺. Limit 1.500 ₺ olduğu üçün hələ də nisyə verilə bilər; 14 sentyabrdakı alış-verişdən sonra qalıq 1.065,50 ₺-yə çıxmışdı və limitə 434,50 ₺ qalmışdı.
Sütun-sütun nə yazılır?
| Sütun | Nə yazılır | Ötürülsə nə olur |
|---|---|---|
| Tarix | Əməliyyatın olduğu gün — axşam toplu deyil, elə həmin gün | Sıra qarışır, hansı borcun nə vaxt yarandığı bilinmir |
| Qeyd | Alınan məhsullar və ya ödəniş növü (nağd, köçürmə, kart) | “Mən nə almışdım ki?” mübahisəsi çıxır |
| Nisyə | Həmin alış-verişin məbləği, qəpiyinə qədər | Yuvarlaqlaşdırılan qəpiklər üzündən ay sonunda cəm uyğun gəlmir |
| Ödəniş | Alınan pul; hissə-hissə ödəniş də elə həmin gün yazılır | Müştəri ödədiyini, siz ödəmədiyini düşünürsünüz |
| Qalıq | Əvvəlki qalıq + nisyə − ödəniş | Cari borcu görmək üçün bütün səhifəni toplamalı olursunuz |
| Vəd edilən | Müştərinin ödəniş üçün dediyi tarix | Gecikən alacağı “gecikib” deyə ayıra bilmirsiniz |
Dəftərin tamamı: müştəri xülasəsi
Ayrı-ayrı səhifələr “bu müştəri nə qədər borcludur” sualını cavablandırır. “Müştərilərdə cəmi nə qədər pulum var” sualını cavablandırmaq üçün dəftərin əvvəlinə xülasə səhifəsi qoyun və həftədə bir dəfə yeniləyin. 16 sentyabr 2026 tarixinə nümunə xülasə:
| Müştəri | Qalıq (₺) | Vəd edilən tarix | Vəziyyət |
|---|---|---|---|
| Ahmet Yılmaz | 665,50 | 25.09.2026 | Vaxtı çatmayıb |
| Zeynep Demir | 1.240,00 | 05.09.2026 | 11 gün gecikib |
| Hasan Koç | 380,00 | 20.09.2026 | Vaxtı çatmayıb |
| Mehmet Arslan | 0,00 | — | 12.09.2026-da bağlandı |
| Cəmi | 2.285,50 | — | Gecikmiş: 1.240,00 ₺ |
Bu xülasənin yeganə işi bu iki rəqəmi gözünüzün önündə saxlamaqdır: müştərilərdə qalan ümumi pul və bunun nə qədərinin vaxtının keçdiyi. İkinci rəqəm böyüyürsə, problem dəftərdə deyil, yığım vərdişinizdədir.
Nisyə dəftərinin bağlanması
“Bağlama” iki ayrı işi bildirir və qarışdırılır.
Bir müştərinin hesabını bağlamaq: qalan qalıq sıfırlanana qədər ödəniş alınır, son sətrə ödəniş yazılır və qalıq 0,00 kimi görünür. Səhifənin altına tarixli “bağlandı” qeydi yazın. Yuxarıdakı xülasədə Mehmet Arslan bu vəziyyətdədir. Səhifəni cırmayın — bağlanmış hesabın tarixçəsi eyni müştəri yenidən nisyə istədikdə ödəmə vərdişini göstərən yeganə qeyddir.
Dəftəri dövr sonunda bağlamaq: ay və ya il sonunda hər səhifənin cəmi alınır, qalan qalıqlar xülasə səhifəsinə yazılır və yeni dəftərə keçid qalığı kimi tək sətirdə köçürülür — nümunə səhifədəki 01.09.2026 tarixli 450,00 ₺-lik sətir məhz budur. Köhnə dəftəri saxlayın; alacaq mübahisəsində dayağınız odur.
Nümunəni doldurarkən üç tez-tez rastlanan səhv
Qalıq sütununu boş buraxmaq. Yalnız nisyə və ödəniş yazılan dəftərdə cari borcu görmək üçün hər dəfə səhifəni əvvəldən toplamalı olursunuz; bir neçə ay sonra heç kim toplamır. Ödənişi hansı borca saydığınızı yazmamaq. Əksi danışılmayıbsa ödəniş ən köhnə borcdan çıxılır, amma müştəri müəyyən bir alış-veriş üçün ödəyirsə, bunu qeydə yazın. Vəd edilən tarixi boş keçmək. Tarixi olmayan alacağın gecikdiyini deyə bilməzsiniz; izlənilə bilməyən yeganə alacaq növü budur.
Eyni nümunəni Excel-də və ya tətbiqdə aparmaq
Yuxarıdakı altı sütun olduğu kimi Excel-ə köçürülür; qalıq sütununu düstura bağladığınızda hər sətir özü-özünə hesablanır. Hazır fayl istəyirsinizsə pulsuz nisyə dəftəri Excel şablonunu yükləyə bilərsiniz: qalan qalıq, ödənilən məbləğ və gecikmə günlərinin sayı düsturla hesablanır.
“Hesab Dəftəri: Borc və Alacaq” tətbiqində bu səhifənin qarşılığı müştəri kartıdır: hər əməliyyat tarixi ilə siyahılanır, qalıq balans avtomatik hesablanır və vaxtı keçmiş hesablar ana ekranda ən üstdə görünür. Hansı qeydin hansı tərəfə yazıldığını maraqlanırsınızsa cari hesab nədir, ödəniş sətrinin heç gəlmədiyi halda nə edilməli olduğunu nisyə borcu necə yığılır, bizneslərə satışda limit və müddətin necə razılaşdırılacağını isə açıq hesab nədir səhifəsində izah etdik. Dəftərin necə aparılacağını, hansı vərdişlərin yığımı sürətləndirdiyini və limitin necə qoyulacağını nisyə dəftəri necə aparılır bələdçisində tapa bilərsiniz.
Tez-tez verilən suallar
Nisyə dəftəri nümunəsi necə doldurulur?
Hər müştəri üçün dəftərdə ayrıca səhifə açın və həmin səhifədə hər sətrə yalnız bir əməliyyat yazın: tarix, izahat, nisyə məbləği, ödəniş məbləği və qalıq balans. Qalıq balans hər sətrdə yenidən hesablanır — əvvəlki sətrin qalığına yeni nisyə əlavə olunur, edilən ödəniş çıxılır.
Nisyə dəftərində hansı sütunlar olmalıdır?
Altı sütun kifayətdir: tarix, izahat (nə alınıb və ya ödənişin növü), nisyə məbləği, ödəniş məbləği, qalıq balans və söz verilən ödəniş tarixi. Müştərinin adı və telefonu səhifənin başında bir dəfə yazılır, hər sətrdə təkrarlanmır.
Ödəniş hansı borcdan çıxılır?
Başqa razılıq olmayıbsa, ən köhnə borcdan. Müştəri "keçən həftəki ət pulunu verirəm" deyirsə, bunu izahata yazın; yazmasanız, hansı alış-verişin bağlandığı bir neçə ay sonra mübahisə mövzusuna çevrilir.
Nisyə dəftərinin bağlanması nə deməkdir?
İki mənada işlədilir. Müştərinin hesabının bağlanması qalıq balansın sıfırlanıb səhifəyə tarixli "bağlandı" qeydinin yazılması deməkdir. Dəftərin bağlanması isə dövrün sonunda yekunların çıxarılıb qalıq balansların yeni dəftərə keçid kimi köçürülməsidir.
Keçid qalığı nə deməkdir, necə yazılır?
Keçid qalığı əvvəlki dövrdən qalan borcdur və yeni səhifənin ilk sətrinə yazılır. Keçmiş əməliyyatları tək-tək köçürməyiniz lazım deyil; bir sətrdə ümumi qalıq məbləğ kifayətdir.
Dəftərə yazarkən məbləği yuvarlaqlaşdırmalıyam?
Xeyr. Qəpiyi atılan hər sətr ay sonunda yekunun tutmamasına və müştəri ilə rəqəm mübahisəsinə səbəb olur. Qəpiyi də yazın; xırda məbləği silmək səlahiyyəti yığım anında sizdə qalsın.
Kağız dəftərin yerinə nə istifadə edə bilərəm?
Eyni sütun düzənini Excel-də və ya nisyə izləmə tətbiqində apara bilərsiniz. İkisinin fərqi budur: Excel-də qalıq balansı düstur hesablayır, amma gecikməni siz izləyirsiniz; tətbiqdə vaxtı keçmiş hesablar siyahının başına özü çıxır.
Dəftər səhifəsinin tətbiqdəki qarşılığı
Qalıq balansı özünüz toplamayın
Əməliyyatı yazın; qalan borc, vaxtı keçənlər və bayırda qalan ümumi pulunuz özü hesablansın.